De wensboom

Roberto Jahn

[Dit is een gedeeltelijke Nederlandse versie van het volledige Engelse artikel van de heer Roberto Jahn hierboven.]

In het hindoeïsme, het boeddhisme, het jainisme en het sikhisme is de Kalpataru-boom een gerespecteerd, wensvervullend symbool van toegewijde dienst. Volgens milieuactivist Dr. Nanditha Krishna is het een veel voorkomend onderwerp in de kunst en is het zelfs aangepast als een islamitisch kunstmotief. Aangezien alle spirituele wegen tot dezelfde Ultieme Waarheid leiden als ze met oprechte toewijding gevolgd worden, is deze boom met zijn enorme stammen en lommerrijke takken die een verscheidenheid aan fruit is een prachtig passend symbool van Ramakrishna’s transreligieuze boodschap.

De enige discipel die aanwezig was op het moment dat Ramakrishna in de wensboom veranderde, was Swami Saradananda. Later zei Saradananda dat “Kalpataru-dag” een beetje misleidend is omdat de mythische Kalpataru-boom (God), die wensen vervult, alles schenkt, goed of slecht. Ondanks de protesten van Swami Saradananda, werd deze dag nog steeds gevierd binnen de Ramakrishna-orde. Dus kunnen we God om iets vragen? Het christelijke standpunt is dat bidden en God om gunsten vragen niet kinderachtig is. Ze geloven dat als we elkaar liefhebben en dienen zoals God zoals Christus ons allemaal heeft liefgehad en gediend, God ons zou zegenen met beloningen omdat we leven als mensen naar zijn hart! Als je in mij blijft en mijn woorden in jou blijven, vraag dan wat je wilt en het zal voor je gedaan worden (Johannes 15:7). Christenen geloven dat God ons carte blanche geeft bij het beantwoorden van onze gebeden als we in geloof bidden! Net zoals Krishna tegen Arjuna zegt in het laatste hoofdstuk van de Bhagavad Gita, vers 18.66, “… geef je volledig over aan mijn wil (met geloof en liefdevolle toewijding). Ik zal je bevrijden. Wees niet bang!” Wanneer deugdzame verlangens worden bevredigd, verruimt de geest, stelde Sri Ramkrishna zijn volgelingen gerust: “Bid tot God. Hij is vol mededogen. Zal Hij niet luisteren naar de woorden van Zijn toegewijde? Hij is de Kalpataru. Je krijgt alles wat je verlangt van Hem. Maar je moet nog iets anders onthouden. God kent ons innerlijke gevoel. Een man krijgt de vervulling van het verlangen dat hij koestert tijdens het beoefenen van sadhana. Zoals men denkt, zo ontvangt men!”

Liefde en toewijding

Gezegend zijn zij met geloof en toewijding in hun hart. Sri Ramakrishna leerde dat het spirituele leven de essentiële kern is van alle religies en dient als een illustratief voorbeeld van een man naar Gods hart.

“Weet je wat de waarheid is? God heeft verschillende religies gemaakt voor verschillende aspiranten, tijden en landen. “Yata mat tata path”, evenveel religies als vele paden, maar een pad is geenszins God Zelf. Men kan God alleen bereiken als men een van de paden volgt met volledige toewijding”. Ramakrishna maakt het heel duidelijk dat Bhakti een integraal onderdeel is van alle spirituele paden, niet alleen een springplank naar Jnana. De ultieme waarheid is volgens Ramakrishna zowel persoonlijk als onpersoonlijk en wordt in verschillende religies met verschillende namen aangeduid. Vergelijkbaar met hoe water zich tot ijs vormt, dus onder de verkoelende invloed van Bhakta’s liefde verschijnt het transcendente als de beminnelijke God. Nog eens onderstreept in zijn evangelie: ‘De gelukzaligheid van aanbidding en gemeenschap met God is de ware wijn, de wijn van extatische liefde. Het doel van het menselijk leven is om van God te houden, het enige dat ertoe doet is Bhakti.” In al zijn leringen benadrukt Ramakrishna de noodzaak om een hart te hebben dat graag een intens persoonlijke relatie met God wil bereiken. ‘Het maakt niet uit of je in God met vorm of in God zonder vorm gelooft. Je kunt wel of niet geloven dat God incarneert als mens. Maar je zult God realiseren als je dat verlangen hebt. Dan zal God Zelf je laten weten hoe Hij is!’ De ultieme waarheid zal door hem worden onthuld als je van hem houdt en contact met hem opneemt.

In wezen is Ramakrishna naar mijn mening altijd een bhakta gebleven die leerde dat het doel van het leven liefdevolle toewijding aan God is.

Hij geloofde dat om van onwetendheid naar de belichaming van het menselijk potentieel – het begrip van de eigen goddelijkheid – te komen, we onze emoties op God moesten richten. Ramakrishna diende als de avatar via welke God zelf kwam om les te geven zoekers hoe ze een groter liefdevol bewustzijn kunnen cultiveren. Word gewoon verliefd op God, geef je over en vind Zijn eeuwige liefde. “Ik heb nooit zin om te verkondigen: ‘Ik ben Brahman’, zoals hij het uitdrukte. “Gij zijt mijn Heer en ik ben Uw dienaar”, verklaar ik. Elke daad van onbaatzuchtige liefde, toewijding en overgave is slechts een stap in de richting van goddelijke genade. Ons gevoel van drijfvermogen komt voort uit deze stroom van bhakti, en als resultaat zal ons ego geleidelijk onze ware aard als Allerhoogste Bewustzijn verminderen.

Ter afsluiting van dit artikel wil ik nog even terugkomen op de betekenis van de Kalpataru-boom. Swami Chetanananda verwoordt de zaak treffend: “God wordt niet slechts op één dag de kalpataru; God is altijd de kalpataru. Als we dagelijks mediteren op deze Lila van de Meester, dan zal hij verschijnen elke dag voor ons als de kalpataru.” Zoals Sri Ramakrishna het stelt, is toewijding aan een avatar (God) voldoende voor apavarga, spirituele bevrijding.

Moge je genieten van de gelukzaligheid van God!

English Version

References: 

Vrajaprana, Pravrajika., 1999. Vedanta: A Simple Introduction. Hollywood, CA: Vedanta Press.  Bassuk, D.E.,  1987. Incarnation in Hinduism and Christianity. Atlantic Highlands, NJ: Humanities Press  International. 

Martin, Jerry L.  2022, Religions without borders, Routledge New York 

Ayon Maharaj, 2017, God Is Infinite, and the Paths to God Are Infinite, Ramakrishna Mission Vivekananda  University 

Swami Chetanananda, 2018, See God with open Eyes, Vedanta Society of St Louis 

Swami Bhajanananda, 2008, Harmony of Religions, RKM Institute of Culture, Kolkata Krishna, N., 2017, Hinduism and Nature, Penguin Books, India 

https://en.wikipedia.org/wiki/Kripa_(philosophy) 

https://ramakrishna.org/formsofdevotion1.html 

https://medium.com/@longjd/the-idea-of-the-avatar-ramakrishna-buddha-christ-94e69773a17 http://www.vivekananda.net/BooksOnSwami/Gospel/25.html


Roberto Jahn lives in Spain. Earlier he lived in USA,  Surinaam and Holland.  He is a student of Advaita Vedanta.

Roberto is Rooms Katholiek, Vedantin en een voorstander van interreligieuze dialoog. Hij woont in Spanje. Daarvoor woonde hij in Suriname, de Verenigde Staten en in Nederland.