Main Article
The Story of Job
Kees Boukema
{This incredible article is about why humans suffer even though there is God. What does God want from us? This story of Job reminds you of the sad plight of Satya Harischandra and his family. Yet the uniqueness of this article by the erudite scholar, Mr Kees Boukema is in tell us a secret about where God can be “helpless” as it were, and what God needs from us.}
The Book of Job is one of the writings of the Jewish Tanakh. It is also part of the Old Testament of the Bible. “Job” was written by more than one author and took its current form between the 5th and 2nd centuries BCE. It is the story of a righteous, pious, and wealthy man who is struck by an unimaginable amount of calamity on a single day.
Job’s livestock is stolen, his house and stables are destroyed by lightning and storm, and his seven sons and three daughters also perish. Job tears his clothes, shaves his head, throws himself in the dust, and cries out: “Naked was I born of my mother’s womb, and naked shall I return. Blessed be the name of the Lord.” As if all that were not enough, his body becomes covered with malignant sores. Job takes a potsherd and begins to scratch himself, sitting amidst dust and ashes.
When his friends come to visit him, they are bewildered. They sit silently beside him for seven days and seven nights. Then Job breaks the silence. He curses the day of his birth and laments his terrible fate. According to him, life is not worth living. His friends comfort him. They believe they know the truth: ‘The calamities and misery that have befallen Job are a punishment for his sins.’ Job vehemently rejects this explanation. He assures his friends that he has always lived piously and blamelessly.
Job and his friends do not know—what the reader does know—that Job’s misfortunes are the stake in a wager between God and Satan. Satan had roamed the earth, and the Lord had asked him: “Have you seen my servant Job? He is righteous, lives blamelessly, fears God, and shuns evil.” Satan had answered: “Yes, You have always richly blessed him, his family and his work. Withdraw Your hands from him and take away everything that belongs to him, and he will curse You.” Thereupon God said to Satan: “Very well, do whatever you wish with him, but spare his life.”
There are countless interpretations and explanations of this myth; see Nahum N. Glatzer, The Dimensions of Job, New York 1969. Judaism, Christianity, and Islam have, each in their own way, incorporated this myth into their doctrine. The English poet and graphic artist William Blake (1757–1827), although a Christian, wanted nothing to do with the Church or a supernatural God. He believed in a deity within man, the source of creativity. In ‘Illustrations of the Book of Job’, he created God and Job in his own image and likeness. They are masterpieces of graphic art.
In the play “J.B.” by the American poet, politician, and humanist Archibald MacLeish (1892–1982), the fortunes of Job unfold outside the realm of organized religions. In 1955, he said about this: “In dark times, there are questions that not only a priest but also a poet must speak out about. The most difficult and urgent question: The question of faith in life; it is inevitably also the question of the meaning and justice of the world and, ultimately, the question of faith in God. How can there be a just world when millions of men, women, and children are killed and mutilated for no other crime than that they were born in a certain century, or belong to a certain race, or are residents of a certain city? A time in which shameless, cynical regimes flourish and old values are used as a mask for cruelty and deceit. How can we believe in a just God in a world where the innocent perish in senseless mass murder?”
“These are not new questions,” says MacLeish. “These are questions that have been asked for thousands of years and have never been expressed more poignantly than in the book of ‘Job’. From the prologue, it is clear that God had a hand in Job’s suffering. He delivers the innocent Job into the hands of Satan. The suffering and ruin that befalls him are admittedly the work of Satan, but carried out with God’s consent, even when God knows, and Job knows, that Job is blameless. That is Job’s deepest suffering and what torments him most: the horrific injustice done to him. The world has been surrendered to evil, which has turned against it. Job cries out: ‘Why this injustice?’, but receives no answer. But he adds: “I know that my Redeemer lives. He will intervene and I will see Him. Everything within me longs for Him!”
“When God finally makes Himself heard, it is from a storm.” God answers Job’s question with a counter-question: ‘Where were you when I created the world, the beasts, the stars, the thunder and the lightning?’ God holds before Job’s eyes how insignificant he is and in every respect unimportant. Job puts his hand over his mouth and falls silent.
“And is that the thrust of this drama? Did the poet want to tell us that the world is cruel and unjust and that God can pour out all misery upon us at will? If that were the case, then this book would not have been read by so many people for centuries and centuries. What, then, did the poet want to tell us with this drama? Why did God hand man over to Satan?”
MacLeish: “The reason is as simple as it is obvious: ‘God needed Job’s suffering for Himself, as God.’ Do you remember the prologue? When God asks Satan if he has seen Job’s sincerity and reverence, Satan sneers: “And to whom, then, does Job owe his prosperity? It is paid love. Withdraw Your hands from him and he will curse You!” Thereupon God gave his permission; Satan can have his way.
“Why? As proof? Proof of what? God believes that Job loves Him, not because of His prosperity, but also in adversity and disasters that befall him, despite everything. That is the meaning of this book.” In the conflict between God and Satan, between good and evil, God has bet His cards on the love and steadfastness of man. This book is about human nature. And for that, God needs man. Only Job can prove that Job is capable of loving God, not ‘quid pro quo’, but for love itself, despite everything, despite the injustice, despite God’s injustice. “If you wanted to briefly describe what the book of ‘Job’ is about, it is this: ‘Satan, the denial of life, the ‘kingdom of death’, cannot be overcome by God, his adversary, the ‘kingdom of life’, except through the steadfast love of man for God. In spite of everything that might keep him from that love.’ You could also put it this way: ‘Man is dependent on God in everything; God is dependent on man in one respect: Without the love of man, God would not be God, only the Creator.’ And love is the only thing that no one can force upon man, not even God. It is a free gift, nothing more or less. And it *is* love, when that love is given despite suffering, injustice, and death. If you were to summarize the book of Job in one sentence, it would be: ‘The justification of injustice in the world is not our blind acceptance of God’s ‘inexplicable decree’, nor our trust in God’s love, but our human love for Him despite everything.’
“That is the reason that at the end of his answer to Job, God does not speak in terms of justice, but in the language of beauty and power. Love is creative; love even created God. ‘Man,’ say scientists, ‘is an animal that can think.’ They are wrong; ‘man is an animal that can love.’ God exists and triumphs through the love of man. Through the love of man, life is beautiful and the injustice of the world is undone. What we must do is what Job did: strive to learn to love through suffering… to love, even that which causes us suffering.” (Glatzer, p. 286).
______________________
Mr Kees Boukema is a scholar in Vedanta and Comparative philosophy. His brilliant and thorough-going articles on various philosophical and spiritual subjects are being published since the first issue of the magazine. His latest work is De Beoefening van Meditatie.
“Job” de mythe
Kees Boukema
‘Job’ de mythe
Het boek ’Job’ is een van de ‘Geschriften’ van de Joodse ‘Tenak’. Het maakt eveneens deel uit van het ‘Oude Testament’ van de bijbel. ‘Job’ is geschreven door meer dan een auteur en heeft zijn huidige vorm gekregen tussen de 5e en 2e eeuw vóór Christus. Het is het verhaal van een rechtschapen, vroom en rijk man die op één en dezelfde dag wordt getroffen door een onvoorstelbare hoeveelheid rampspoed.
Zijn vee wordt geroofd, zijn huis en stallen door bliksem en storm verwoest, waarbij ook zijn zeven zonen en drie dochters omkomen. Job verscheurde zijn kleren, schoor zijn hoofd kaal, wierp zich in het stof en riep: “Naakt ben ik geboren uit de schoot van mijn moeder en naakt zal ik er wederkeren. De naam van de Heer zij geprezen.” Alsof dat alles nog niet genoeg was, raakte zijn lichaam overdekt met kwaadaardige zweren. Job greep een potscherf en begon zich te krabben, zittend te midden van stof en as.
Als zijn vrienden hem komen opzoeken zijn ze verbijsterd. Zwijgend blijven ze bij hem zitten, zeven dagen en zeven nachten lang. Dan verbreekt Job de stilte. Hij vervloekt de dag van zijn geboorte en beklaagt zich over zijn gruwelijk lot. Volgens hem is het leven niet de moeite waard om geleefd te worden. Zijn vrienden troosten hem. Zij menen te weten hoe het zit: ‘De rampen en de ellende die Job zijn overkomen zijn een straf voor zijn zonden.’ Job wijst die verklaring heftig van de hand. Hij bezweert zijn vrienden, dat hij altijd vroom en onberispelijk heeft geleefd.
Job en zijn vrienden weten niet – wat de lezer wel weet – dat de lotgevallen van Job de inzet zijn van een weddenschap tussen God en Satan. Satan had rondgezworven op de aarde en de Heer had hem gevraagd: “Heb je mijn dienaar Job ook gezien? Hij is rechtschapen, leeft onberispelijk, heeft ontzag voor God en mijdt het kwaad”. Satan antwoordde:”Ja, Gij hebt hem, zijn gezin en zijn werk altijd rijk gezegend. Trek Uw handen van hem af en ontneem alles wat hem toebehoort, dan zal hij U vervloeken.”. Daarop zei God tot Satan: “Goed, doe alles met hem wat je wilt, maar spaar zijn leven.”
Er zijn talloze interpretaties en duidingen van deze mythe; zie Nahum N.Glatzer, The dimensions of Job, New York 1969. Het Judaisme, het christendom en de Islam hebben, ieder op hun eigen wijze deze mythe opgenomen in de leer. De Engelse dichter en graficus William Blake (1757-1827), was weliswaar een christen, maar van de Kerk en een bovennatuurlijke God moest hij niets hebben. Hij geloofde in een godheid in de mens, de bron van creativiteit. In ‘Illustrations of the Book of Job” creëerde hij God en Job naar eigen beeld en gelijkenis. Het zijn meesterstukken van grafische kunst.
In het toneelstuk “J.B.” van de Amerikaanse dichter, politicus en humanist Archibald MacLeish (1892 – 1982) spelen de lotgevallen van Job zich af buiten het domein van de georganiseerde godsdiensten. In 1955 zei hij daarover: ”In donkere tijden zijn er vragen waarover niet alleen een priester, maar ook een dichter zich moet uitspreken. De moeilijkste en urgentste vraag: De vraag naar het geloof in het leven; het is onvermijdelijk ook de vraag naar de betekenis en de rechtvaardigheid van de wereld en uiteindelijk de vraag naar het geloof in God. Hoe kan er sprake zijn van een rechtvaardige wereld als miljoenen mannen, vrouwen en kinderen worden gedood en verminkt voor geen ander misdrijf dan dat ze geboren zijn in een bepaalde eeuw, of behoren tot een bepaald ras, of inwoner zijn van een bepaalde stad? Een tijd waarin schaamteloze, cynische regiems tot bloei komen en oude waarden als masker worden gebruikt voor wreedheid en bedrog. Hoe kunnen we geloven in een rechtvaardige God in een wereld waarin onschuldigen ten ondergaan in een zinloze massamoord?
“Het zijn geen nieuwe vragen, zegt MacLeish. “Het zijn vragen die al duizenden jaren worden gesteld en nooit indringender zijn verwoord dan in het boek ‘Job’. Uit de proloog blijkt dat God de hand heeft gehad in het lijden van Job. Hij levert de onschuldige Job over in de handen van Satan. Het lijden en de ondergang die hem treffen zijn weliswaar het werk van Satan, maar verricht met instemming van God. Terwijl God weet en Job weet, dat Job geen verwijt treft. Dat is het diepste lijden van Job en wat hem het meeste kwelt: het gruwelijk onrecht dat hem wordt aangedaan. De wereld is overgegeven aan het kwaad, dat zich tegen hem heeft gekeerd. Job roept: ‘Waarom dit onrecht?’, maar krijgt geen antwoord. Maar hij voegt er aan toe: “Ik weet dat mijn verlosser leeft. Hij zal ingrijpen en ik zal hem zien. Alles in mij verlangt naar Hem!”
“Als God zich tenslotte laat horen, is het vanuit een storm. God beantwoordt de vraag van Job met een tegenvraag: ‘Waar was jij toen ik de wereld schiep, de beesten, de sterren, de donder en de bliksem?’ God houdt Job voor ogen hoe nietig hij is en in alle opzichten onbeduidend. Job legt zijn hand voor zijn mond en doet er het zwijgen toe.
“En is dat de strekking van dit drama? Heeft de dichter ons willen vertellen dat de wereld wreed is en onrechtvaardig en dat God naar believen alle ellende over ons uit kan storten? Als dat zo was, dan zou dit boek niet eeuwen en eeuwen door zo veel mensen zijn gelezen. Wat heeft de dichter ons dan willen vertellen met dit drama? Waarom heeft God de mens overgeleverd aan Satan?”
Mac Leish: “De reden is even simpel als voor de hand liggend: ‘God had het lijden van Job nodig voor Zichzelf, als God.’ Herinner je de proloog? Als God aan Satan vraagt of hij Jobs oprechtheid en eerbied heeft gezien, smaalt Satan: “En aan wie heeft Job zijn welvaart dan wel te danken? Het is betaalde liefde. Trek Uw handen van hem af en hij zal U vervloeken!” Daarop gaf God zijn toestemming; Satan kan zijn gang gaan.
“Waarom? Als bewijs? Bewijs van wat? God gelooft dat Job Hem liefheeft, niet vanwege diens welvaart, maar ook bij tegenspoed en rampen die hem overkomen, ondanks alles. Dat is de betekenis van dit boek. In het conflict tussen God en Satan, tussen goed en kwaad heeft God Zijn kaarten gezet op de liefde en standvastigheid van de mens. Het gaat in dit boek om de aard van de mens, om de menselijke natuur. En daarvoor heeft God de mens nodig. Alleen Job kan bewijzen dat Job in staat is om God lief te hebben, niet ‘Voor wat, hoort wat’, maar voor de liefde zelf, ondanks alles, ondanks het onrecht, ondanks Gods onrecht.
“Als je kort zou willen omschrijven waar het boek ‘Job’ over gaat dan is het dit: ‘Satan, de ontkenning van leven, het ‘koninkrijk van de dood’, kan door God, zijn tegenstander, het ‘koninkrijk van het leven’ niet overwonnen worden, dan alleen door de standvastige liefde van de mens voor God. In weerwil van alles wat hem van die liefde zou kunnen afhouden.’ Je kan het ook zo zeggen: ‘De mens is in alles afhankelijk van God, God is in één opzicht afhankelijk van de mens: Zonder de liefde van de mens zou God geen God zijn, alleen de Schepper.’ En liefde is het enige, dat niemand de mens kan afdwingen, ook God niet. Het is een vrije gift, niets meer of minder. En het ís liefde, als die liefde gegeven wordt ondanks het lijden, het onrecht en de dood. Als je het boek Job in één zin zou samenvatten, dan zou dat zijn: ‘De rechtvaardiging van het onrecht in de wereld, is niet onze blinde aanvaarding van Gods ‘onverklaarbaar wilsbesluit’, noch ons vertrouwen in Gods liefde, maar onze menselijke liefde voor Hem ondanks alles.’
“Dat is de reden dat God aan het slot van zijn antwoord aan Job niet spreekt in termen van gerechtigheid, maar in de taal van schoonheid en kracht. Liefde is scheppend, liefde schiep zelfs God. ‘De mens’, zeggen wetenschappers, ‘is een dier dat kan denken’. Ze zitten ernaast, ‘de mens is een dier dat kan liefhebben’. God bestaat en overwint door de liefde van de mens. Door de liefde van de mens is het leven mooi en wordt het onrecht van de wereld teniet gedaan. Wat wij moeten doen, is wat Job deed: ons inspannen om te leren door het lijden lief te hebben…, lief te hebben, ook dat wat ons doet lijden.” (Glatzer, p. 286).
Kees Boukema is sinds decennia student van Vedanta en andere filosofische systemen. Hij heeft divers bijgedragen aan het veld van hoger denken. Hij heeft belangrijke artikelen en boeken geschreven en vertaald. Het nieuwste boek van Dhr Kees Boukema is, De Beoefening van Meditatie.